TOPLUMLARI ÇÖKERTEN ŞEY: GEVŞEYEN VİDALAR

Rusya’nın ücra bir köyünde, rayların vidalarını sökerken yakalanan bir köylü sorgu odasındaydı.

Müfettiş: — Binlerce insanın canına kastettiğinin farkında mısın? Neden söküyorsun o vidaları?

Köylü: — Sadece bir vida, beyim... Oltama ağırlık yapması için lazım. Ben kimseye zarar vermem. Hem tüm köy böyle yapar; bir vidayı sökeriz, birini bırakırız. Fizik dersinde öğrendik, yük dağılır, tren devrilmez.

Müfettiş: — Delilik bu! Muhtar görmüyor mu bunu?

Köylü: — Görmez olur mu? Karakolun ve kendi evinin kilitlerini bile bu vidalardan yaptırdı. Bedava sonuçta...

Müfettiş: — Peki ya maaşınızı artırsak? Vazgeçer misiniz bu hırsızlıktan?

Köylü: — Mesele para değil, beyim; mesele alışkanlık. Adaleti ve ahlakı çocukken öğretmezseniz, büyüdüğümüzde cebimiz para görse de biz o vidaları sökmeye devam ederiz.

Müfettiş, bu cehaletten dehşete düşerek raporunu yazmak üzere başkente giden trene bindi. Camdan dışarıyı izlerken kendi kendine mırıldandı:

— Bu sefalet bir gün felakete yol açacak...

Tam o sırada ray kenarında elinde iki vida tutan küçük bir çocuk gördü. Çocuk gülümseyerek el sallıyordu. Müfettiş dehşetle bağırdı:

— Treni durdurun!

Ama artık çok geçti. Kulakları sağır eden metal çatırtısı duyuldu.

Çocuk ne fizik biliyordu ne de "bir söküp bir bırakma" kuralını. O sadece büyüklerinden gördüğünü yapmıştı; ancak yan yana iki vidayı birden sökmüştü.

Tren devrildi.

Cehaletin ektiği tohum, adaletsizliğin suladığı toprakta dev bir felaket olarak biçildi.

Suçlu kim?

Asıl suçlu;

Cehaleti normalleştiren toplum,

Çıkarı ahlakın önüne koyan düzen,

"Bir şey olmaz" kültürü,

Ve yanlışa sessiz kalan herkestir.

Çünkü bazı toplumlar bir anda çökmez.

Önce vidaları gevşer.

— Anton Çehov (atfedilen 

Bugün geldiğimiz noktada okuduğunuz bu hikayeyi gelin yaşadığımız şu günlere koyun.

Bizim vidalarımız neler?

O vidaları kim yâda kimler gevşetiyor?

Ne dersiniz?

Yorumlarınızı bekliyorum.